Zima 2025/2026 przywitała plantatorów truskawek wyjątkowo dotkliwymi mrozami. W rejonie Grójecko-Wareckim, jednym z najważniejszych zagłębi produkcji truskawki w Polsce, widoczne są uszkodzenia na zdecydowanej większości plantacji. Skala przemrożeń jest różna, ale problem dotyczy zarówno małych, jak i dużych gospodarstw. Producenci stają przed kluczowym pytaniem od czego zacząć, żeby jak najszybciej pobudzić rośliny do regeneracji i nie stracić plonu? Na te pytania odpowiada Szymon Kamiński z firmy Bioagris, jeden z najlepiej znanych specjalistów w tym rejonie, który na co dzień pracuje bezpośrednio na plantacjach. W poniższym tekście znajdziesz konkretny schemat postępowania po przemrożeniach, oparty na obserwacjach z pola i sprawdzonych preparatach biologicznych.
Czym są przemrożenia i dlaczego starsze plantacje ucierpiały bardziej
Jednym z zaskakujących spostrzeżeń tego sezonu jest fakt, że rośliny dwu- i trzyletnie przemarzły wyraźnie bardziej niż plantacje jednoroczne. Przyczyna jest prosta, młode rośliny miały lepiej “ukryty” system korzeniowy w glebie i były staranniej przykryte agrowłókniną. Starsze karpy, z bardziej rozbudowaną bryłą korzeniową wystającą ponad powierzchnię gleby, były bardziej narażone na bezpośrednie działanie mrozu i wiatru.
Warto też rozróżnić, czym w istocie jest przemrożenie z fizjologicznego punktu widzenia rośliny. Jak wyjaśnia Szymon Kamiński, w wyniku uszkodzenia tkanek może dojść do zablokowania transportu wody i mikroelementów, a w przypadku truskawki również wapnia, który pełni kluczową rolę w integralności ścian komórkowych. Roślina, której system korzeniowy uległ uszkodzeniu przez mróz, traci zdolność pobierania wody i składników odżywczych w normalnym tempie. To właśnie od przywrócenia tej funkcji należy zacząć całą interwencję.
Pierwszy krok stymulacja systemu korzeniowego
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek preparatu warto ocenić stan plantacji. Wyjście w teren, przegląd roślin, ewentualnie delikatne wyciągnięcie kilku karp z gleby i ocena wyglądu korzeni dają obraz skali problemu. To on determinuje intensywność zastosowanej interwencji.
Podstawą programu regeneracji po przemrożeniach, rekomendowaną przez Szymona Kamińskiego, jest preparat Black Jack jeden z najbardziej znanych na rynku preparatów humusowych do stosowania dokorzeniowego. Zawiera nie mniej niż 25 procent kwasów fulwowych, które stymulują aktywność biologiczną w strefie korzeniowej, poprawiają dostępność składników mineralnych i przyspieszają metabolizm roślin. W praktyce oznacza to szybsze uruchomienie procesów “naprawczych” po stresie.
Obok Black Jacka nieodłącznym elementem programu są preparaty oparte na aminokwasach. Terrasorb Radicular do fertygacji. W przypadku znacznych uszkodzeń dawkę można zwiększyć nawet do 5-10 litrów na hektar w jednym zabiegu. Schemat połączony wygląda następująco. 5-10 litrów Terrasorbu Radicular plus 4 litry Black Jacka w fertygacji.
Do zabiegu dolistnego stosuje się Terrasorb Compleks razem z Black Jackiem odpowiednio 1,5 litra Terrasorbu i 2 litry Black Jacka na hektar. Częstotliwość zabiegów uzależnia się od faktycznego stanu roślin na plantacji.
Mikoryza i trichoderma kiedy i dlaczego nie od razu
Wielu plantatorów słyszało o pozytywnym wpływie mikoryzy na truskawkę i instynktownie sięga po nią jako pierwszy środek naprawczy. To błąd, który może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego. Szymon Kamiński jasno to wyjaśnia, mikoryza na etapie inicjowania symbiozy “konkuruje” z rośliną o składniki pokarmowe. Zanim grzyb mikoryzowy wejdzie w pełną kooperację z systemem korzeniowym truskawki i zacznie oddawać wodę i minerały, przez pewien czas czerpie je ze środowiska na własne potrzeby. Roślina osłabiona przemrożeniami, z i tak zaburzonym pobieraniem składników, nie potrzebuje w tym momencie dodatkowej konkurencji o zasoby.
Kolejność postępowania powinna być zatem następująca najpierw zabiegi wspierające regenerację korzeni i metabolizm roślin, a dopiero po uwidocznieniu poprawy kondycji plantacji wejście z mikoryzą. Wtedy roślina jest w stanie realnie skorzystać z symbiozy. To samo dotyczy stosowania trichodermy, choć jej rola jest nieco inna chroni system korzeniowy, co jest szczególnie ważne w przypadku osłabionych roślin.
Warto przy tym wspomnieć o preparacie Balans tech BIO z portfolio Bioagris, zawierającym PGPR bakterie wspierające ryzosfere. Połączenie Balansu z mikoryzą, stosowane po etapie regeneracji, wzmacnia działanie grzyba mikoryzowego i pozwala budować trwalszą odporność roślin. Na plantacjach, gdzie cały ten program był wdrożony w zeszłym sezonie, wyniki są w tym roku wyraźnie lepsze.
Plantacje zmikoryzowane w poprzednim sezonie
To pytanie zadają sobie teraz liczni plantatorzy, którzy w ubiegłym roku zdecydowali się na pełny program biologizacji plantacj. Rośliny z dobrze wykształconym systemem korzeniowym, zbudowanym m.in. dzięki mikoryzacji i stosowaniu trichodermy, mogą wykazywać mniejszy stopień uszkodzeń po zimie. Silniejsza bryła korzeniowa po prostu lepiej znosi stres termiczny. Jak podkreśla S. Kamiński, plantacje, na których stosowano w zeszłym roku kompleksowy program obejmujący mikoryzy i TrichoTech Bio, wyglądają w tym momencie lepiej.
Przemrożenia czy choroba ważne rozróżnienie dla plantatora
Istotna uwaga praktyczna, nie każde uszkodzenie roślin widoczne wiosną jest przemrożeniem. Część tego, co plantatorzy przysyłają na zdjęciach i opisują jako uszkodzenia mrozowe, to w rzeczywistości skutki chorób grzybowych, które rozwinęły się na osłabionych roślinach. Zgnilizna korony lub korzeni, antraknoza czy fuzarioza mogą dawać objawy łatwo mylone z przemrożeniam, brązowienie szyjki korzeniowej, zamierające karpy. Dlatego przed podjęciem decyzji o programie regeneracji warto dokładnie obejrzeć rośliny i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą.
Podsumowanie schemat postępowania po przemrożeniach truskawki
Jeśli na twojej plantacji widoczne są uszkodzenia mrozowe, działaj według następującej kolejności.
W pierwszym etapie skup się wyłącznie na regeneracji systemu korzeniowego i pobudzeniu metabolizmu roślin.
W fertygacji zastosuj Black Jack w dawce 4 litry na hektar i Terrasorb Radicular w dawce od 5 do 10 litrów na hektar, w zależności od skali uszkodzeń.
Do zabiegu dolistnego użyj Black Jacka w ilości 2 litry i Terrasorbu Compleks w ilości 1,5 litra na hektar.
Zabiegi powtarzaj co 7-14 dni, monitorując stan roślin.
Nie stosuj w tym etapie mikoryzy ani trichodermy ich zastosowanie jest zasadne dopiero po widocznej poprawie kondycji plantacji.
Dopiero wtedy, gdy rośliny wykazują wzrost, wchodź z preparatami mikrobiologicznymi mikoryzą i Balans Tech Bio, ewentualnie trichodermą.
Pamiętaj też, że nie każde uszkodzenie jest przemrożeniem wykluczenie chorób grzybowych to podstawa prawidłowej diagnozy i skutecznego działania.
