Czy grubsza folia zawsze się opłaca? I dlaczego siarka, którą tak chętnie stosujemy w polu, może skrócić życie folii tunelowej o kilka sezonów? W kolejnym odcinku cyklu „Z gleby w kokos”, nagranym w Stacji Badawczo-Rozwojowej firmy Boryna, dr hab. Zbigniew Jarosz po raz trzeci rozmawia z Mateuszem Antasem, założycielem firmy AZ Tunel. Tym razem tematem jest folia, jej grubość, rozproszenie światła, ochrona przed upałem, żywotność, czynniki, które ją niszczą, naprawy w sezonie, ubezpieczenie oraz to, co zrobić ze zużytą folią.
W poprzednich rozmowach z Mateuszem Antasem omawialiśmy koszty tuneli oraz ich wymiary, ustawienie i przygotowanie terenu. Firma AZ Tunel jest partnerem cyklu w zakresie konstrukcji, folii i rynien uprawowych. Według gościa, jeśli konstrukcja jest wykonana z dobrego materiału o odpowiedniej grubości i pokryciu, to właśnie folia staje się elementem, który najbardziej wpływa na wynik uprawy.
Które parametry folii tunelowej mają znaczenie?
Zbigniew Jarosz zaczął od pytania, które parametry folii mają znaczenie ekonomiczne i agrotechniczne: grubość, stabilizacja UV, przepuszczalność światła czy stopień jego rozproszenia. Odpowiedź Mateusza Antasa była krótka, wszystkie. Dlatego jego zdaniem dobór folii trzeba omówić z producentem i z doradcą, jeśli gospodarstwo z nim współpracuje, tak żeby jak najlepiej dopasować ją do potrzeb konkretnej uprawy.
Jaka grubość folii? 150 mikronów to standard.
Grubość wpływa na trwałość, ale gwarancja bywa taka sama
Grubość folii jest według Mateusza Antasa istotna, ale nie kluczowa. Wpływa przede wszystkim na jej trwałość, im grubsza folia, tym dłużej wytrzyma. Ciekawe jest jednak to, że producenci folii często dają taką samą gwarancję na folię o grubości 150, 180 i 200 mikronów.
Grubsza folia jest droższa i trudniej się z nią rozstać
Grubsza folia jest droższa, a to może stać się problemem po kilku latach. Jeśli po pięciu sezonach plantator zdecyduje się na inną uprawę albo folia będzie już zabrudzona i będzie przepuszczać mniej światła, trudniej mu będzie podjąć decyzję o jej wymianie, bo zapłacił za nią więcej. Standardem jest folia o grubości 150 mikronów. Zdaniem Mateusza Antasa jest ona wystarczająca, a folia 180 mikronów również będzie dobrym wyborem.
Jaka folia do truskawki, maliny i jeżyny? Nie ma jednej odpowiedzi.
Zbigniew Jarosz poprosił o jednoznaczną odpowiedź, jaką folię Mateusz Antas proponuje do truskawki, jaką do maliny, a jaką do jeżyny. Odpowiedź brzmiała, taką, która będzie dobra dla danej uprawy i dla tego, kto ją prowadzi.
Zakres doboru folii jest bardzo duży. Folii, które można polecić, można by naliczyć kilkadziesiąt. W standardowych uprawach, takich jak ta, w której się znajdujemy, można to ograniczyć do kilkunastu albo nawet kilku. Nie dla każdego, kto uprawia truskawkę na rynnie, ta sama folia będzie odpowiednia.
Mateusz Antas, AZ Tunel
Rozproszenie światła zależy od terminu owocowania
Jest jednak zasada, której można się trzymać. Dla upraw, które mają owocować wcześnie, wiosną i wczesnym latem, stosuje się folie o mniejszym rozproszeniu światła. Dla upraw letnich stosuje się folie o większym rozproszeniu. AZ Tunel ma w ofercie folie o rozproszeniu od 20 do nawet 90 procent.
Z praktyki dodajmy, skąd ta zasada. Folia o małym rozproszeniu przepuszcza więcej światła bezpośredniego i szybciej nagrzewa tunel, co wiosną przyspiesza wegetację i zbiór. Folia o dużym rozproszeniu rozkłada światło równomierniej w łanie, ogranicza ostre nasłonecznienie liści i owoców w górnej części roślin i łagodzi przegrzewanie latem.
Sezon 2026 i upały, kiedy jasna folia nie wystarcza.
W ostatnich latach w uprawie truskawki plantatorzy częściej wybierali folie o mniejszym rozproszeniu, czyli jaśniejsze. Sezon 2026 był według Mateusza Antasa momentem kluczowym, w którym ten wybór został zweryfikowany. W wielu gospodarstwach światła i ciepła było za dużo. Zbigniew Jarosz przypomniał, że mimo stosowania folii rozpraszających trzeba było sięgać po kosztowne cieniowanie, również z użyciem dronów.
Cieniowanie folii dronem koszt i opinie
Nanoszenie preparatów cieniujących na folię za pomocą dronów to jedno z rozwiązań, które według Mateusza Antasa trzeba rozważyć ekonomicznie. Wiąże się z kosztem, wielu plantatorów wyraża o nim bardzo pozytywną opinię, ale wielu ma też wątpliwości. Jego zdaniem to kierunek, który będzie się rozwijał.
Siatki i systemy cieniujące, drożej na starcie, dłużej w użyciu
Alternatywą są siatki cieniujące i systemy do cieniowania montowane w tunelu. Są droższe w zakupie, ale mogą służyć dłużej i nie trzeba ich zmywać, jak w przypadku preparatów nakładanych na folię. Większym problemem bywa znalezienie czasu, żeby w porę przykryć tunel albo podwiesić i rozłożyć siatkę. AZ Tunel już wyposaża tunele w systemy cieniowania i rozszerza ofertę od najprostszych rozwiązań do bardziej złożonych i kosztownych.
Zbigniew Jarosz podkreślił, że przygotowanie agrotechniki pod kątem upałów to dziś zadanie dla każdego plantatora. Przy wyborze folii i wyposażenia tunelu warto więc zakładać, że sezony z długimi okresami wysokich temperatur będą się powtarzać.
Jak długo pracuje folia tunelowa?
W większości przypadków folie przeżywają okres gwarancji podany przez producenta. AZ Tunel wymienia folię u klientów zwykle po sześciu, siedmiu czy ośmiu latach, a rekordziści użytkują ją nawet dwanaście lat. Mateusz Antas uważa jednak, że po pięciu, sześciu latach warto zastanowić się nad wymianą.
Nie jest to sprawa konieczna w wielu przypadkach, ale warto to przemyśleć i jeżeli będzie to miało pozytywny wpływ na naszą uprawę, warto folię zmienić.
Mateusz Antas, AZ Tunel
Jak mówił gość w odcinku o kosztach, wymiana folii to wydatek rzędu 30 procent wartości tunelu, czyli około 60 tys. zł netto na hektar. Decyzję o wymianie warto więc oprzeć na tym, czy starzejąca się, zabrudzona folia przepuszcza już na tyle mniej światła, że odbija się to na plonie.
Co najbardziej skraca żywotność folii?
Silne wiatry i lokalne nawałnice
Najbardziej szkodzą folii warunki atmosferyczne, przede wszystkim silne wiatry. Są w Polsce miejsca, gdzie regularnie przechodzą lokalne wichury i letnie burze, i tam folia zużywa się wyraźnie szybciej.
Siarka w tunelu niszczy folię
Drugim czynnikiem są opryski, zwłaszcza te z dużą ilością siarki. Zbigniew Jarosz wyjaśnił mechanizm tak: siarka sublimuje, powstają tlenki siarki, które z wodą tworzą kwas siarkowy, a ten powoduje degradację folii.
Ja jestem zwolennikiem siarki. Lubię stosowanie siarki w uprawach otwartych, ale w tunele z siarką nie wchodzimy, staramy się ją zastępować.
dr hab. Zbigniew Jarosz, prof. Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie
Od strony redakcji uzupełnijmy, że według literatury technicznej dotyczącej folii ogrodniczych głównym problemem jest reakcja kwasowych związków siarki ze stabilizatorami UV. Najczęściej stosowane stabilizatory typu HALS mają charakter zasadowy, więc kwaśne pozostałości siarki je unieczynniają. Folia traci wtedy ochronę przed promieniowaniem UV i szybciej się starzeje.
Folia o podwyższonej odporności na siarkę
Plantator, który chce stosować siarkę w tunelu, powinien zgłosić to przy zamawianiu inwestycji. Mateusz Antas dobierze wtedy folię o większej odporności na środki siarkowe. Taka folia jest droższa, ale pozwala spokojnie stosować siarkę. Zbigniew Jarosz przypomniał, że zwolennicy siarki cenią ją między innymi w ochronie przed mączniakiem prawdziwym, dlatego to pytanie warto zadać wykonawcy na etapie zamówienia.
Ten sam problem dotyczy tuneli stojących przy sadach. Jak zauważa Mateusz Antas, w rejonie grójeckim folie od strony sadów wytrzymują krócej. Zbigniew Jarosz wskazał tu na ciecz kalifornijską, czyli polisiarczek wapnia, stosowaną w ochronie sadów. Znoszenie cieczy roboczej ze środkami siarkowymi z sąsiednich kwater wystarcza, żeby przyspieszyć degradację folii.
Kiedy folię da się naprawić, a kiedy trzeba ją wymienić?
Uszkodzenia przy montażu wymiana od razu
Poważniejsze uszkodzenia folii powstałe podczas montażu Mateusz Antas zaleca usuwać od razu, wymieniając folię. Budujemy coś nowego i nie chcemy mieć z tym kłopotów przez kolejne lata użytkowania. Nie chodzi o drobne przetarcia, ale o rozdarcia, których nie da się trwale zakleić.
Nie ma takich cudownych taśm, że rozerwanie metrowe jesteśmy w stanie zakleić i to będzie na sztywno pracowało następne pięć lat.
Mateusz Antas, AZ Tunel
Taśmę klei się od zewnątrz
AZ Tunel dysponuje mocnymi taśmami do klejenia folii, ale często problemem jest lokalizacja uszkodzenia. Jeśli dziura jest w szczycie tunelu, a tak bywa najczęściej, trudno dostać się do niej od zewnątrz. Tymczasem taśma, żeby dobrze pracowała, powinna być naklejona od góry. Naklejona od dołu szybko odpada pod wpływem deszczu, wiatru i wody.
W przypadku uszkodzenia w trakcie sezonu firma zazwyczaj doradza na podstawie zdjęcia przesłanego przez plantatora i proponuje rozwiązanie zastępcze lub tymczasowe. Konieczność wymiany folii w sezonie zdarza się rzadko. Filmy z internetu, w których sklejona folia wytrzymuje szarpanie ciężarówką, Zbigniew Jarosz włożył między bajki, a Mateusz Antas przyznał, że takich produktów nie zna.
Ubezpieczenie tuneli obejmuje wymianę folii po nawałnicy
Mateusz Antas zwrócił uwagę na rozwiązanie, o którym plantatorzy często nie myślą przy inwestycji. AZ Tunel proponuje klientom ubezpieczenie konstrukcji tunelowych. Ubezpieczenie pokrywa także koszt wymiany folii, jeśli jej uszkodzenie spowodowały warunki atmosferyczne. Przy koszcie wymiany folii rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych na hektar i coraz częstszych gwałtownych zjawiskach pogodowych warto to przeliczyć przed sezonem.
Co zrobić ze zużytą folią tunelową?
Odbiór bezpłatny albo za niewielką opłatą
Mateusz Antas nie zna ofert, w których zużytą folię można sprzedać. Zna natomiast firmy, które odbierają ją bez wynagrodzenia albo za niewielką opłatą, rzędu 100 zł za tonę. Część z nich odbiera folię dopiero od określonej minimalnej ilości, tak żeby opłacało się wysłać duży samochód. W rejonie Czerwińska, gdzie tuneli jest dużo, taki odbiór działa sprawnie. W innych regionach trzeba o to zapytać indywidualnie.
Bez innych odpadów w folii
Odbiorcy stawiają warunek, żeby wśród folii tunelowej nie ukrywać innych odpadów, na przykład taśm kroplujących typu T-tape czy agrowłókniny. Ustalenia z odbiorcą trzeba dotrzymać, bo od tego zależy, czy przyjedzie po kolejną partię.
Zbiórki organizowane przez gminy
Zespół Doradcy Jagodowego dodaje, że w niektórych rejonach z dużą liczbą tuneli władze lokalne organizują dwa, trzy razy w roku zbiórki takich odpadów. Warto zapytać o nie w urzędzie gminy. Jeśli takiej możliwości nie ma, Mateusz Antas deklaruje pomoc w kontakcie z firmami recyklingowymi. Jak zaznacza, nie jest to główna działalność AZ Tunel, ale firma pośrednio wytwarza te odpady, więc stara się pomagać.
Jeśli macie pytania o folie tunelowe, ich dobór, naprawy czy ubezpieczenie, dzwońcie i piszcie. Telefony do Mateusza Antasa i do ekspertów cyklu znajdziecie na planszy na końcu filmu. Na przesłane pytania odpowiemy w kolejnych nagraniach albo na webinarze.
Podsumowanie
- Przy wyborze folii znaczenie mają wszystkie parametry: grubość, stabilizacja UV, przepuszczalność i rozproszenie światła. Dobór warto omówić z producentem i doradcą.
- Standardem jest folia 150 mikronów. Grubsza trwa dłużej, ale jest droższa, a gwarancja producenta bywa taka sama dla 150, 180 i 200 mikronów.
- Nie ma jednej folii do truskawki, maliny czy jeżyny. Wybór zależy od uprawy, terminu owocowania i podejścia plantatora.
- Do upraw wczesnych wybieraj folie o mniejszym rozproszeniu, do letnich o większym. Dostępne są folie o rozproszeniu od 20 do 90 procent.
- Sezon 2026 pokazał, że jasna folia w upałach nie wystarcza. Planuj cieniowanie: preparaty nanoszone na folię, także dronem, albo siatki i systemy cieniujące.
- Folie zwykle pracują 6 do 8 lat, ale po 5 do 6 latach oceń, czy nie ograniczają już plonu.
- Najbardziej szkodzą folii silne wiatry i środki siarkowe.
- Jeśli chcesz stosować siarkę w tunelu, zgłoś to przy zamówieniu i wybierz folię o podwyższonej odporności na siarkę.
- Tunele przy sadach są narażone na znoszenie środków siarkowych, takich jak ciecz kalifornijska.
- Poważne uszkodzenia folii przy montażu usuwaj od razu, wymieniając folię. Taśmę naprawczą naklejaj od zewnątrz, od góry.
- Rozważ ubezpieczenie tuneli. Może obejmować wymianę folii uszkodzonej przez warunki atmosferyczne.
- Zużytą folię oddawaj firmom recyklingowym, bez domieszki T-tape i agrowłókniny. Pytaj w gminie o lokalne zbiórki.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka grubość folii tunelowej jest najlepsza?
Standardem jest folia 150 mikronów i według Mateusza Antasa z AZ Tunel jest ona wystarczająca. Folia 180 mikronów również będzie dobrym wyborem. Grubsza folia trwa dłużej, ale jest droższa, a gwarancja producentów bywa taka sama dla różnych grubości.
Jaką folię wybrać do truskawki, maliny lub jeżyny?
Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. Ogólna zasada mówi, że do upraw wczesnych stosuje się folie o mniejszym rozproszeniu światła, a do letnich o większym. Ostateczny dobór warto omówić z producentem folii i doradcą.
Na ile lat wystarcza folia tunelowa?
Zwykle 6 do 8 lat, a w wyjątkowych przypadkach nawet 12. Po 5 do 6 latach warto ocenić, czy folia nie przepuszcza już na tyle mniej światła, że ogranicza plon.
Dlaczego siarka niszczy folię tunelową?
Kwaśne związki siarki reagują ze stabilizatorami UV w folii, które mają charakter zasadowy, i unieczynniają je. Folia traci ochronę przed promieniowaniem UV i szybciej się starzeje. Jeśli planujesz stosować siarkę w tunelu, wybierz folię o podwyższonej odporności na siarkę.
Czy rozdartą folię można skleić taśmą?
Drobne uszkodzenia tak. Taśma powinna być naklejona od zewnątrz, od góry, bo naklejona od dołu szybko odpada. Duże rozdarcia, zwłaszcza powstałe przy montażu, wymagają wymiany folii.
Co zrobić ze zużytą folią z tuneli?
Oddać firmie recyklingowej. Możliwości są takie:
- odbiór bezpłatny albo za niewielką opłatą, rzędu 100 zł za tonę,
- odbiór od określonej minimalnej ilości,
- zbiórki organizowane przez gminy w rejonach z dużą liczbą tuneli.
Opracowanie: Albert Zwierzyński, Doradca Jagodowy, 14 listopad 2026
