Berry Platform 2025 to unikatowy projekt badawczo-wdrożeniowy, przygotowany przez Certis Belchim, poświęcony nowoczesnej ochronie, roślin jagodowych w najbliższych latach. Jego celem jest przetestowanie innowacyjnych programów ochrony i biostymulacji w uprawach truskawki, maliny, porzeczki i borówki – ze szczególnym uwzględnieniem podejścia „zero pozostałości” (czyli minimalizacji poziomu pozostałości środków ochrony w owocach). Projekt ma charakter międzynarodowy i został zorganizowany przez firmę Certis Belchim Polska we współpracy z partnerami branżowymi: Doradcą Jagodowym, stacją badawczo-rozwojową Boryna oraz firmą Calfert. W pierwszym tygodniu września odbyły się dwa spotkania w ramach Berry Platform – była to okazja do poznania wyników oraz dyskusji z ekspertami z Polski i zagranicy. Poniżej przedstawiamy relację z tych wydarzeń, oraz zebrany materiał zdjęciowy.
Holistyczna ochrona jagodowych – konwencjonalna i biologiczna w jednym programie
Pierwsze ze spotkań w ramach Berry Platform 2025 odbyło się w Hotelu Warszawianka i zgromadziło plantatorów oraz doradców z zagranicy. Eksperci z Certis Belchim podkreślili, że w projekcie zastosowano kompleksowe podejście do ochrony – łącząc rozwiązania chemiczne (konwencjonalne) z ochroną biologiczną i tzw. produktami bioracjonalnymi w ramach jednego, zintegrowanego programu.
Celem było znalezienie sposobów ochrony spełniających wymogi skuteczności, a jednocześnie zgodnych z coraz surowszymi normami handlowymi, w tym strategią „zero pozostałości” – wyjaśnił Paweł Jesiotr z Certis Belchim podczas prezentacji założeń projektu.
Dzięki porównaniu różnych wariantów programów (od standardowych chemicznych po w pełni biologiczne i mieszane) możliwe jest wskazanie praktycznych rozwiązań, które z jednej strony zapewniają zdrowotność plantacji, a z drugiej odpowiadają na rosnące wymagania odbiorców co do bezpieczeństwa żywności. Warto podkreślić, że wszystkie doświadczenia realizowano w warunkach maksymalnie produkcyjnych – na polach doświadczalnych w stacji badawczo-rozwojowej Boryna, w pełnym cyklu wegetacji od wiosny do jesieni. Dzięki temu uzyskane wyniki są wiarygodne i odzwierciedlają realne warunki gospodarstw jagodowych.
Biostymulacja i nawożenie jagodowych ważne tematy w kompleksowym podejściu
Drugim filarem Berry Platform – obok ochrony przed chorobami i szkodnikami – jest intensywna biostymulacja oraz optymalne nawożenie gatunków jagodowych. Podczas wykładów eksperci wielokrotnie akcentowali, że zdrowa, dobrze odżywiona i uodporniona roślina znacznie lepiej radzi sobie z atakiem patogenów niż roślina osłabiona i niedożywiona. Dlatego w ramach projektu wdrożono pełny program biostymulacji – obejmujący zarówno innowacyjne biostymulatory z oferty Certis Belchim, jak i rozwiązania dostarczone przez firmę Calfert. Testowane były m.in. takie preparaty jak C-Bio Grow (stymulator wzrostu i plonowania), produkty antystresowe i ukorzeniające z portfolio Calfert oraz suplementy krzemowe wzmacniające odporność roślin. Albert Zwierzyński (Calfert) w swoim wystąpieniu zaznaczył, że biostymulacja nie powinna być traktowana jako dodatek, lecz jako strategiczny element technologii uprawy.
Tylko podejście holistyczne, łączące właściwą ochronę z żywieniem roślin oraz odpowiednią ochroną, pozwoli utrzymać wysoką zdrowotność i produktywność plantacji w dobie ograniczania środków ochrony roślin – podsumował ekspert.
Co istotne, Berry Platform objął doświadczeniami nie tylko truskawki, ale też inne gatunki jagodowe. Omówiono m.in. programy dokarmiania i ochrony borówek wysokich oraz porzeczek czy malin, dostosowane do ich specyficznych wymagań. Zwrócono uwagę, że odpowiednie nawożenie i biostymulacja borówki są kluczowe dla uzyskania wysokiej jakości plonu, zwłaszcza w intensywnych nasadzeniach towarowych. Również w uprawie maliny w tunelach zastosowano nowe rozwiązania – np. biologiczne środki ochrony przed szkodnikami i chorobami– co wpisuje się w innowacje w uprawie malin i przygotowanie roślin do pełni owocowania.
Prezentacje produktów bioracjonalnych i konwencjonalnych
Centralnym punktem spotkań były praktyczne prezentacje produktów zastosowanych w doświadczeniach Berry Platform. Uczestnicy mogli zobaczyć efekty działania szeregu produktów Bioracjonalnych oraz porównać je z tradycyjnymi środkami ochrony roślin. Wśród rozwiązań biologicznych zaprezentowano m.in.: Problad (nowoczesny fungicyd pochodzenia roślinnego), Amylo-X (biologiczny preparat bakteryjny przeciw chorobom grzybowym), Neudosan (naturalny środek na szkodniki) oraz biostymulator C-Bio Grow. Ponadto przedstawiono nowości będące w trakcie rejestracji w Polsce – Botanigard (preparat oparty na grzybie Beauveria do biologicznej kontroli szkodników) oraz Valcure (biologiczny fungicyd na bazie bakterii Bacillus, przeznaczony m.in. do ochrony systemu korzeniowego). Uzupełnieniem tej oferty były produkty konwencjonalne użyte w programach integrowanych: Milbeknock (akarycyd zwalczający szkodliwe roztocze) oraz Kenja (izofetamid przeciw chorobom takim jak szara pleśń).
Prelegenci omówili szczegółowo, w jaki sposób te środki łączono w poszczególnych programach ochrony. Przykładowo, w uprawach truskawek porównywano standardowy program chemiczny oparty na konwencjonalnych fungicydach z programem „zero pozostałości”, gdzie w końcowych fazach sezonu substancje czynne zastąpiono preparatami biologicznymi. Wstępne wyniki wskazują, że kombinacje te pozwoliły skutecznie chronić plantacje przed kluczowymi chorobami (m.in. przed szarą pleśnią czy mączniakiem prawdziwym) przy jednoczesnym dotrzymaniu surowych norm pozostałości w owocach. Jak podkreślił Paweł Jesiotr,
To dowód, że możliwe jest osiągnięcie wysokiej efektywności ochrony przy mniejszym użyciu preparatów konwencjonalnych co jeszcze kilka lat temu budziło wątpliwości wielu plantatorów.
W zwalczaniu przędziorków w truskawkach i malinach część zabiegów oparto o preparat biologiczny (np. ekstrakty roślinne), ograniczając liczbę aplikacji Milbeknocka do niezbędnego minimum. Tego typu działania wpisują się w szerszy trend, w którym ochrona biologiczna i integrowana odgrywa coraz większą rolę w gospodarstwach jagodowych – co było wielokrotnie podkreślane podczas Berry Platform.
Eksperci z Polski i zagranicy o rynku i przyszłości upraw jagodowych
W trakcie wydarzenia głos zabrali zaproszeni eksperci z Polski i zagranicy, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami oraz oceną sytuacji rynkowej. Gospodarz obiektu, Adam Borzęcki (Boryna), nakreślił szerszy kontekst dla projektu Berry Platform. Zwrócił uwagę, że dynamika zmian na jagodowym rynku jest zawrotna – jeszcze 10–15 lat temu w rejonie Czerwińska nad Wisłą uprawiano około 10 tys. ha truskawek w gruncie, a dziś areał ten skurczył się poniżej 5 tys. ha (spadek o 50%, po ~10–20% rocznie).
Główną przyczyną jest gwałtowny wzrost kosztów pracy sezonowej – wyjaśnił A.Borzęcki.
Jeszcze kilka lat temu godzina pracy kosztowała ok. 10 zł, a obecnie przekracza 25 zł/h. W tych warunkach produkcja truskawek na przemysł staje się nieopłacalna w Polsce, ustępując miejsca krajom o tańszej sile roboczej (jak Egipt, Turcja czy Maroko). Ratunkiem dla naszych plantatorów – zdaniem Adama Borzęckiego – jest skupienie się na owocach najwyższej jakości przeznaczonych na świeży rynek, eksport lub do wymagających sieci handlowych.
Rynek środków ochrony będzie się kurczył, a rozwijać będzie się biologiczna ochrona roślin. prognozował A. Borzęcki.
Wskazując na konieczność łączenia metod konwencjonalnych z biologicznymi. Przytoczył przy tym ciekawą obserwację z własnej plantacji: gdy ograniczy się stosowanie chemii do niezbędnego minimum, a w codziennej praktyce sięga po rozwiązania biologiczne, to w sytuacji kryzysowej jednorazowe użycie środka chemicznego potrafi zadziałać znacznie skuteczniej niż przy schemacie regularnych oprysków bez wsparcia biologii. To kolejny argument za integrowanym podejściem do ochrony – właśnie takim, jakie demonstruje projekt Berry Platform.
Na spotkaniu obecni byli również specjaliści z zagranicy przybyli aż z 11 krajów, w tym doradcy i przedstawiciele branży jagodowej z innych krajów Europy. Goście z Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Belgii, Serbii czy Włoch mieli okazję bezpośrednio obejrzeć poletka doświadczalne i wymienić doświadczenia. Berry Platform stał się dzięki temu areną międzynarodowej wymiany wiedzy – technologicznego „showroomu”, w którym prezentowane innowacje w ochronie i biostymulacji będzie można później wdrażać także na plantacjach w innych krajach.
Dlatego zdecydowałem się udostępnić swoją stację firmie Certis Belchim. Razem, w ramach projektu Berry Platform, szukamy optymalnych sposobów ochrony truskawek. Ich wypracowanie pozwoli zapewnić przyszłość tej branży w naszym regionie i w całej Europie – podsumował Adam Borzęcki.
Słowa te dobrze oddają znaczenie projektu ma on uczynić polskie jagodowe centrum innowacji, z którego skorzystają plantatorzy nie tylko lokalnie, ale i w skali globalnej.
Z korzyścią dla plantatorów – teraz i w przyszłości
Projekt Berry Platform 2025 dostarczył wielu cennych informacji, które już wkrótce trafią do producentów owoców jagodowych. Organizatorzy zapowiedzieli, że po zakończeniu cyklu doświadczeń wszystkie wyniki zostaną opracowane i udostępnione w przystępnej formie – filmów wideo, webinariów oraz materiałów doradczych. Dzięki temu wypracowane technologie i rekomendacje będzie można wdrażać na plantacjach już od sezonu 2026. Dla plantatorów oznacza to dostęp do sprawdzonych programów ochrony (zarówno konwencjonalnych, biologicznych, jak i systemowo zintegrowanych), wdrożonych programów biostymulacji zwiększających odporność roślin oraz konkretnych zaleceń dostosowanych do polskich realiów. Ważne jest, że wszystkie te innowacje zostały zweryfikowane w warunkach polowych, gwarantuje ich przydatność w praktyce.
Berry Platform to zatem nie tylko eksperyment, ale przede wszystkim narzędzie transferu wiedzy i przewagi konkurencyjnej dla gospodarstw jagodowych. W dobie zmian legislacyjnych (m.in. założeń Europejskiego Zielonego Ładu) i rosnących oczekiwań konsumentów względem żywności bez pozostałości, to właśnie takie inicjatywy mogą przesądzić o sukcesie producentów owoców jagodowych na rynku.
Na zakończenie organizatorzy podkreślili, że Berry Platform 2025 to dopiero początek – projekt będzie kontynuowany i rozwijany w kolejnych latach. Już teraz planowane są następne spotkania i demonstracje polowe, które będą okazją do zapoznania się z kolejnymi nowościami w ochronie i uprawie jagodowych. Zachęcamy wszystkich plantatorów do śledzenia kolejnych wydarzeń Berry Platform oraz kanałów informacyjnych Doradcy Jagodowego, gdzie na bieżąco będą publikowane wyniki doświadczeń, praktyczne wnioski i zapowiedzi nowych technologii dla branży jagodowej.
Zespół Doradcy Jagodowego
