Zwijające się liście na plantacji truskawki to jeden z pierwszych sygnałów, że mączniak prawdziwy zaczyna budować presję. W sezonie z gorącymi dniami i chłodnymi, suchymi nocami patogen ten potrafi wyprzedzić nawet dobrze zaplanowany program ochrony. W tym artykule przyglądamy się bioracjonalnemu fungicydowi Problad firmy Certis Belchim jego mechanizmowi działania, możliwościom łączenia w mieszaninach zbiornikowych oraz praktyce stosowania w uprawie truskawki szkalrniowej.
Mączniak prawdziwy w tunelu, problem, który narasta z pogodą.
Sezon, w którym dni bywają upalne, a noce zimne i suche, to scenariusz wyjątkowo sprzyjający rozwojowi mączniaka prawdziwego. W takich warunkach patogen rozwija się zarówno w uprawach tunelowych, jak i w gruncie, a presja choroby potrafi być silna nawet tam, gdzie wcześniej wykonano zabiegi blokujące jej rozwój. Dobrym przykładem jest odmiana Alba w uprawie tunelowej mimo kilku wcześniejszych zabiegów ograniczających mączniaka, na roślinach widać charakterystyczne zwijanie się blaszki liściowej. To jednoznaczny objaw, że uprawa potrzebuje dodatkowego wsparcia i że dotychczasowy program ochrony wymaga uzupełnienia.
Przeniesienie upraw pod osłony, zmiana klimatu i warunków uprawowych sprawiają, że mączniak prawdziwy staje się coraz bardziej zjadliwy. Punktem wyjścia w skutecznej ochronie pozostają więc regularne lustracje i trafna diagnoza to one decydują o tym, czy uda się zatrzymać chorobę, zanim rozprzestrzeni się po plantacji. Na szczęście w truskawce wciąż dysponujemy dość szerokim wyborem fungicydów z różnych grup chemicznych, a także rosnącym wachlarzem rozwiązań w sektorze ochrony bioracjonalnej.
Problad, bioracjonalny fungicyd oparty na cząsteczce BLAD.
Problad to produkt naturalny, zaliczany do grupy rozwiązań bioracjonalnych, o profilu “zero pozostałościowym”. Jego substancją aktywną jest cząsteczka BLAD polipeptyd zawarty w wyciągu wodnym z kiełkujących nasion łubinu białego (Lupinus albus), pochodzących ze specjalnych, słodkich odmian. To właśnie od nazwy tej substancji czynnej pochodzi nazwa handlowa preparatu.
Mechanizm grzybobójczy Problad wynika z obecności cząsteczki BLAD, która ogranicza, a wręcz zwalcza występowanie mączniaka prawdziwego oraz szarej pleśni. Środek ma formę koncentratu rozpuszczalnego w wodzie i działa powierzchniowo, kontaktowo. Co istotne, dzięki profilowi zero pozostałościowemu może być stosowany praktycznie przez cały okres wegetacji, co czyni go elastycznym narzędziem w programie ochrony. W chwili obecnej Problad jest zarejestrowany w uprawie truskawki szklarniowej, w dawce 3,2 l/ha.
Dla plantatorów prowadzących produkcję integrowaną i nastawionych na bezpieczeństwo ważne jest, że jest to produkt biologiczny, bezpieczny dla organizmów pożytecznych trzmieli, pszczół i pozostałych owadów zapylających. To pozwala wpisać go w programy ochrony tam, gdzie obecność zapylaczy w uprawie ogranicza możliwość stosowania klasycznych środków chemicznych.
Działanie translaminarne, ochrona także od spodu liścia.
Jednym z technicznych niuansów, które wyróżniają Problad, jest jego działanie translaminarne. W praktyce oznacza to, że nanosząc ciecz roboczą na górną stronę blaszki liściowej, można liczyć na neutralizację patogena również po spodniej stronie liścia a to właśnie tam mączniak prawdziwy często rozwija się najintensywniej. Mimo że produkt polecany jest przede wszystkim do działania powierzchniowego i kontaktowego, zdolność translaminarna pozwala dość skutecznie ochronić dolną stronę liścia nawet przy naniesieniu cieczy wyłącznie na stronę górną.
To cenna cecha w warunkach gęstego łanu, gdzie pełne pokrycie dolnych stron liści jest trudne do osiągnięcia. Produkt polecany jest głównie zapobiegawczo – najlepsze efekty uzyskuje się, stosując go zanim presja choroby osiągnie wysoki poziom, w ramach przemyślanego programu lustracji i zabiegów.
pH cieczy roboczej i mieszaniny zbiornikowe. Jak budować skuteczne kombinacje?
Kolejnym istotnym aspektem technicznym jest wrażliwość Problad na odczyn cieczy roboczej. Produkt działa znacznie efektywniej w środowisku zasadowym, dlatego zalecane jest jego stosowanie przy pH wyższym niż sześć. To otwiera ciekawe możliwości łączenia go z rozwiązaniami, które same w sobie podnoszą odczyn cieczy lub dobrze funkcjonują w wyższym pH.
Naturalnym uzupełnieniem zabiegu mogą być produkty oparte na wodorowęglanie, takie jak Karbicure SP (wodorowęglan potasu), oraz rozwiązania krzemowe – Potasil plus Krzem czy Barrier SiCa gdzie odczyn cieczy jest wysoki. Tego typu mieszanki zbiornikowe stanowią doskonałe dopełnienie dla fungicydu Problad, łącząc różne mechanizmy ograniczania mączniaka w jednym zabiegu. Połączenia te będą przedmiotem testów w bieżącym sezonie, a ich wyniki będą sukcesywnie udostępniane plantatorom.
Producent wskazuje również, że Problad można łączyć z szeroką gamą innych substancji fungicydów i insektycydów pod warunkiem, że ciecz robocza nie jest zakwaszana poniżej pH 5,7. Stąd praktyczne zalecenie, by utrzymywać odczyn powyżej sześciu. Z tabel mieszania producenta wynika, że środek jest bardzo łatwo mieszalny z fungicydami i insektycydami i zwykle nie sprawia problemów w łączeniu. Każdą nową mieszaninę warto jednak wcześniej sprawdzić w małej skali, zachowując zasady prawidłowego sporządzania cieczy roboczej.
Doświadczenia polowe i testy w warunkach kontrolowanych.
Skuteczność Problad była już sprawdzana w warunkach polowych na poletkach doświadczalnych, gdzie uzyskano obiecujące wyniki. W bieżącym sezonie prowadzone są dalsze testy między innymi w szklarni Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, na odmianie Alba dedykowanej do oceny zwalczania mączniaka prawdziwego. W kontrolowanych warunkach celowo “wyhodowano” silne, pokazowe porażenie, aby rzetelnie ocenić działanie produktu oraz omawianych mieszanin zbiornikowych. Wyniki tych obserwacji będą na bieżąco prezentowane plantatorom.
Dane technologiczne i rejestracja.
Problad stosuje się w dawce 3,2 litra na hektar, w odstępach co 8 do dziesięciu dni, wykonując maksymalnie 6 zabiegów w ciągu sezonu. Rejestracja dopuszcza ilość cieczy roboczej nawet do 1000 litrów wody na hektar, jednak w praktyce taka ilość bywa nadmierna. Dawkę wody należy dobierać przede wszystkim do wielkości roślin w typowej uprawie tunelowej zwykle wystarcza 600–800 litrów na hektar, a większe rośliny mogą wymagać jej zwiększenia.
Pod względem reżimu temperaturowego produkt cechuje się szerokim spektrum stosowania można go używać w zakresie od około 2 do 22 stopni Celsjusza. Dodatkowym atutem jest brak wrażliwości na światło słoneczne i promieniowanie UV substancja czynna nie jest rozkładana przez światło, dzięki czemu Problad dość skutecznie zabezpiecza plantację przed mączniakiem przez okres około siedmiu dni po zabiegu.
Obecnie Problad ma rejestrację w uprawie truskawki szklarniowej oraz w uprawach warzyw pomidora, papryki, ogórka i oberżyny (bakłażana). Trwają prace nad rozszerzeniem etykiety o uprawy polowe i tunelowe rejestracja w tym zakresie jest spodziewana, choć jej ostateczny kształt i termin pozostają po stronie procedury rejestracyjnej.
Jak włączyć Problad do programu ochrony truskawki?
Problad to bioracjonalny, zero pozostałościowy fungicyd oparty na cząsteczce BLAD z kiełkujących nasion łubinu białego, przeznaczony do ograniczania mączniaka prawdziwego i szarej pleśni. Jego działanie translaminarne pozwala chronić również dolną stronę liścia, a bezpieczeństwo dla owadów zapylających czyni go wygodnym narzędziem w produkcji integrowanej i pod osłonami.
W praktyce warto pamiętać o kilku kluczowych parametrach: dawka 3,2 l/ha, odstępy 8 dni, maksymalnie 6 zabiegów w sezonie, ciecz robocza zwykle 600–800 l/ha (rejestracja dopuszcza do 1000 l/ha), zakres temperatur 2–22°C oraz utrzymanie odczynu cieczy powyżej pH 6. Najlepsze efekty daje stosowanie zapobiegawcze, oparte na regularnych lustracjach, oraz przemyślane mieszaniny zbiornikowe na przykład z Karbicure SP, Potasilem plus krzem czy Barrier SiCa wzmacniające skuteczność w wysokim pH.
