Przykładowe programy nawożenia borówki (IWT 8/19.04.)

Przeglądając różne pozycje dotyczących nawożenia borówki jedną z rzeczy, która zwraca uwagę to duża rozpiętość w wynikach pomiędzy doświadczeniami lub zaleceniami. W większości jednocześnie panuje pogląd o nie zbyt wygórowanych, ale bardzo specyficznych, potrzebach pokarmowych. Różnice pomiędzy otrzymywanymi wynikami wynikają głównie z różnic siedliskowych (typ gleby), wiek roślin, odmiana. Na przykład Strik i Banados (2006) podają, że z 9 tonami owoców odmiany ‘Bluecrop’ przy stosowaniu dwóch dawek azotu – 112,5 kg/ha i 225 kg/ha wynosi się z hektara (odpowiednio do dawek): 19-38 kg N, 3 kg P, 26-28 K, 2 kg Ca, 1-2kg Mg, 38-35g B, 143-165g Fe, 190-140 g Mn, 10 g Cu, 25-28g Zn. Ponadto składniki są wynoszone z plantacji podczas cięcia oraz zużywane na wzrost pędów.

Od kilku sezonów prowadzone są doświadczenia dotyczące żywienia borówki amerykańskiej na plantacji produkcyjnej w Karczmiskach, woj. lubelskie. Plantację założono w 2006r. w rozstawie 3 x 0,9 m. Poniżej przedstawiono wyniki z sezonu 2017r. Był to sezon, który pozostanie w pamięci producentów głównie z uwagi na przymrozki wiosenne. W zależności od rejonu kraju borówki ucierpiały w różnym stopniu. W opisywanym gospodarstwie zima 2016/2017 była umiarkowana. Grudzień był dość chłodny, ale duże mrozy przyniósł styczeń. Średnia temperatura w tym miesiącu wyniosła -5,1°C, a najniższa odnotowana temperatura w Karczmiskach to -22°C.  Przez okres dwóch miesięcy zalegała kilkucentymetrowa pokrywa śnieżna. Ocieplenie przyniósł luty, w którym średnia temperatura powietrza wyniosła -1,2°C. Zarówno w styczniu jak i w lutym występowały wiatry w porywach 40 km/h, które potęgowały odczucie chłodu. Marzec był stosunkowo ciepły, występowały dodatnie temperatury w dzień i w nocy. Jednak zdarzały się pojedyncze przymrozki, które nie przekraczały -3°C. Na początku kwietnia wystąpiły dosyć wysokie temperatury jak na ten miesiąc. Przez kilka dni średnia temperatura powietrza przekraczała 10°C, a maksymalna temperatura w ciągu dnia wyniosła 24°C. Natomiast druga połowa miesiąca przyniosła gwałtowne ochłodzenie. Od 15. do 21. kwietnia występowały przymrozki. Największe spadki temperatury wyniosły -3,7°C (16/17.04.) i -4,1°C (20/21.04.). Ponadto przez cały tydzień występował mroźny wiatr, który w porywach osiągał 30 km/h. Pierwsza połowa maja również była zimna. Średnia temperatura powietrza wyniosła 10,9°C. W nocy z 9. na 10. maja wystąpił przymrozek (-3,0°C).

Program ograniczający uszkodzenia mrozowe

[betteroffer taxonomy=”borowka_cat”]To co widzisz stanowi tylko niewielki fragment dostępnego artykułu. Możesz już teraz wykupić dostęp do całości klikając w przycisk poniżej.[/betteroffer][betterpay amount=”98.40″ button=”images/buynow_1.png” description=”Dostęp do treści artykułu” validity=”0″ validity_unit=”d” ids=”” taxonomy=”borowka_cat”]

Po przymrozkach, które wystąpiły z 16 na 17 kwietnia (-3,7°C), a przed przymrozkami z 20 na 21 kwietnia (-4,1°C) na jedenastoletniej plantacji borówki wysokiej odmiany ‘Bluecrop’ wykonano zabiegi dolistne nawozem mikroelementowym XStress oraz nawozem wapniowym Biocal w celu oceny możliwości ich wykorzystania do ograniczania szkód mrozowych. Zabieg wykonano rano 20.04. Badano następujące kombinacje: (1) kontrola – bez zabiegów, (2) XStress 1,5 l/ha oraz (3) XStress 1,5 l/ha + Biocal 1,0 l/ha.

W celu oceny stopnia uszkodzenia pąków kwiatowych 26.04. z każdej kombinacji pobrano losowo po 100 pąków kwiatostanowych, a następnie krojono je wzdłuż i oceniano pod binokularem według czterostopniowej skali (0-3), gdzie:

0 – brak uszkodzeń,

1 – uszkodzona pojedyncza część pąka (słupek, pręciki, zalążnia, płatki korony),

2 – uszkodzone dwie części pąka,

3 – całkowicie zniszczony pąk

Tabela 1.  Uszkodzenia (w %) pąków kwiatowych borówki wysokiej odmiany ‘Bluecrop’ w poszczególnych stopniach w skali 0-3 w Karczmiskach, woj. lubelskie (ocena 26.04.2017).

Tabela 2. Uszkodzenia mrozowe pąków borówki wysokiej odmiany ‘Bluecrop’ w Karczmiskach, woj. lubelskie po przymrozkach wiosennych (ocena 26.04.2017).

Po przymrozkach z 20 na 21 kwietnia (-4,1°C) uszkodzeniom uległy wszystkie części pąków kwiatowych (zalążnie, pręciki, słupek, płatki korony). Uszkodzenia charakteryzowały się brązowym zabarwieniem na poszczególnych elementach pąków kwiatowych. Najwrażliwsze na niskie temperatury były pręciki oraz zalążnie, a najmniej uszkodzeń wystąpiło na płatkach korony. W każdej z kombinacji najwięcej pąków miało pojedyncze uszkodzenia (zalążnie, pręciki, słupek lub płatki korony) (tab. 2.). Stopień uszkodzeń był różny w zależności od kombinacji (tab.1). Najmniej uszkodzeń wystąpiło na pąkach pochodzących z kombinacji, w której zastosowano preparat XStress wraz z Biocalem. Wykonanie zabiegów jedynie preparatem X-Stress również zmniejszyło uszkodzenia pąków kwiatowych.

Po przymrozkach z 9.05. na 10.05. doszły dodatkowo bardzo silne uszkodzenia pędów jednorocznych. W wyniku tego nastąpiło zatrzymanie wzrostu roślin. Jednocześnie ze zdrowych i uszkodzonych kwiatów zawiązała się bardzo duża liczba zawiązków, które nie kontynuowały rozwoju. Z tych względów na początku czerwca wycięto z każdej rośliny około 30% zawiązków. Po tym zabiegu po 7-10 dniach zaczął się ponowny wzrost pędów.

Fot. 1. Uszkodzony pęd odmiany ‘Bluecrop’podczas przymrozków 9.05. (ocena 12.05.2017)

Opisana powyżej plantacja nie rośnie na typowej dla borówki amerykańskiej glebie. Jest to gleba mineralna, klasy IIIa. Plantacja składa się z czterech kwater, różniących się warunkami glebowymi (działki gruntów ornych po scaleniu) oraz wzrostem i plonowaniem roślin w ostatnich latach. Na plantacji przeprowadzono ocenę kilku programów nawożeniowych. Głównym celem była ich ocena pod względem regeneracyjnym plantacji po szkodach mrozowych. Każde z doświadczeń było prowadzone w oddzielnej kwaterze, dlatego nie należy porównywać wyników pomiędzy nimi.

 

Doświadczenie 1. Porównanie nawożenia posypowego z nawożeniem fertygacyjnym obejmującym wykorzystanie tiosiarczanu wapnia oraz tiosiarczanu potasu (badane programy zamieszczono w tabelach).

Tabela 3. Kontrola – nawożenie posypowe w doświadczeniu 1 na plantacji borówki amerykańskiej odmiany ‘Bluecrop’ w Karczmiskach w 2017r.

Tabela 4. Program fertygacyjny – wiosenne nawożenie posypowe oraz nawożenie fertygacyjne w doświadczeniu 1 na plantacji borówki amerykańskiej w Karczmiskach w 2017r.

Tabela 5. Plonowanie, wielkość owoców oraz wzrost borówki amerykańskiej odmiany ‘Bluecrop’ w doświadczeniu 1, w 2017 r. w Karczmiskach

Zbiór owoców borówki w sezonie 2017 trwał ponad miesiąc. Owoce zbierano 13 razy. Wykonany program nawożenia posypowego w połączeniu z nawożeniem fertygacyjnym przeprowadzonym w 16 cyklach od maja do sierpnia okazał się skutecznym rozwiązaniem po po wiosennych szkodach przymrozkowych. Dzięki temu, że spowodował intensywniejszy wzrost pędów (brak istotnych różnic pomiędzy kombinacjami) i liści zebrano z roślin istotnie wyższy plon.  Ponadto wpłynął korzystnie na wielkość owoców (istotnie w kilku terminach zbioru).

Doświadczenie 2. Porównanie nawożenia posypowego z nawożeniem fertygacyjnym (badane programy zamieszczono w tabelach).

Tabela 6. Kontrola – nawożenie posypowe w doświadczeniu 2 na plantacji borówki amerykańskiej odmiany ‘Bluecrop’ w Karczmiskach w 2017r.

Tabela 7. Program fertygacyjny – wiosenne nawożenie posypowe oraz nawożenie fertygacyjne w doświadczeniu 2 na plantacji borówki amerykańskiej w Karczmiskach w 2017r.

Tabela 8. Plonowanie, wielkość owoców oraz wzrost borówki amerykańskiej odmiany ‘Bluecrop’ w doświadczeniu 2, w 2017 r. w Karczmiskach

Podobnie jak w poprzednim doświadczeniu stwierdzono wysoką efektywność nawożenia fertygacyjnego w połączeniu z podstawowym nawożeniem posypowym wiosną. W doświadczeniu tym program wykonano od maja do końca lipca w 9 cyklach.  Wykonany program istotnie zwiększył plon oraz wpłynął pozytywnie na wielkość owoców oraz wzrost pędów.

[/betterpay]